Czas ucz\u0119szczania dzieci do szko\u0142y podstawowej przypada na dwa okresy:<\/p>\n\n\n\n
Dzieci w m\u0142odszym wieku szkolnym charakteryzuje du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie pod wzgl\u0119dem sprawno\u015bci fizycznej. Dzieci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 wzrostem, ci\u0119\u017carem cia\u0142a, sprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105 i dojrza\u0142o\u015bci\u0105 biologiczn\u0105 (E. \u0141azowski, H. Tomaszewski). Z czasem zwi\u0119ksza si\u0119 ich zdolno\u015b\u0107 do wykonywania prac wymagaj\u0105cych dok\u0142adno\u015bci i precyzji. Doskonali si\u0119 koordynacja wzrokoworuchowa umo\u017cliwiaj\u0105ca wykonywanie z\u0142o\u017conych ruch\u00f3w cia\u0142a (N. Wola\u0144ski, M. Py\u017cuch).<\/p>\n\n\n\n
Rozw\u00f3j poznawczy<\/strong><\/p>\n\n\n\n W tym wieku nast\u0119puje intensywny rozw\u00f3j proces\u00f3w poznawczych, dzi\u0119ki czemu dziecko mo\u017ce podejmowa\u0107 coraz bardziej z\u0142o\u017cone zadania.. Wzrasta zdolno\u015b\u0107 do utrzymywania uwagi na zadaniu. Pami\u0119\u0107 dowolna zaczyna dominowa\u0107 nad mimowoln\u0105. Przyswajany materia\u0142, dziecko zaczyna analizowa\u0107, organizowa\u0107 i zapami\u0119tywa\u0107 w spos\u00f3b logiczny, co pozwala mu na wykorzystanie zdobytej wiedzy w \u017cyciu codziennym. Wzrasta zas\u00f3b s\u0142ownictwa, co zwi\u0105zane jest z rozwojem my\u015blenia abstrakcyjnego, kt\u00f3re pozwala na wnioskowanie o charakterze przyczynowo \u2013 skutkowym. Systematyczne zdobywanie wiedzy staje si\u0119 podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dziecka<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j emocjonalny i moralny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Obserwuje si\u0119 rozw\u00f3j proces\u00f3w emocjonalnych, wzrasta stopie\u0144 kontroli emocjonalnej. Dziecko potrafi wyra\u017ca\u0107 emocje przyjemne i nieprzyjemne w spo\u0142ecznie akceptowanej formie. Zmniejsza si\u0119 wp\u0142yw emocji na dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n Do zasadniczych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na rozw\u00f3j psychiczny, nale\u017c\u0105 przede wszystkim warunki biologiczne (dziedziczenie, rozw\u00f3j poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w i tkanek, a szczeg\u00f3lnie uk\u0142adu nerwowego i hormonalnego) oraz warunki \u015brodowiskowe (rodzina, szko\u0142a, r\u00f3wie\u015bnicy).<\/p>\n\n\n\n Dziecko zaczyna zrozumie\u0107 warto\u015bci moralne. Wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em norm staje si\u0119 grupa r\u00f3wie\u015bnicza. Dziecko \u2013 przyjmuj\u0105c w\u0142asn\u0105 perspektyw\u0119 \u2013 uwzgl\u0119dnia perspektyw\u0119 innych os\u00f3b i d\u0105\u017cy do zgodno\u015bci z tym, co og\u00f3lnie przyj\u0119te i oczekiwane w grupie, kt\u00f3rej jest cz\u0142onkiem. Szuka oparcia w osobach doros\u0142ych. Szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera nauczyciel – wychowawca jego autorytet przewy\u017csza nawet autorytet rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j spo\u0142eczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dziecko ma potrzeb\u0119 kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych z r\u00f3wie\u015bnikami, staje si\u0119 cz\u0142onkiem grupy r\u00f3wie\u015bniczej. Dzia\u0142anie w zespole pozwala zdobywa\u0107 nowe do\u015bwiadczenia, wiedz\u0119, a tak\u017ce przyczynia si\u0119 do socjalizacji. Dzieci zawieraj\u0105 przyja\u017anie, a wzajemne zaufanie nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia. Zwi\u0105zki z r\u00f3wie\u015bnikami s\u0105 coraz wa\u017cniejsze. Podczas zabaw grupowych w tym okresie segregacja p\u0142ciowa osi\u0105ga punkt kulminacyjny. Zwi\u0105zek z rodzicami nie jest ju\u017c tak jawnie czu\u0142y, mimo \u017ce si\u0142a przywi\u0105zania nie s\u0142abnie.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j osobowo\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j osobowo\u015bci w tym okresie to proces kszta\u0142towania siebie jako podmiotu swych dzia\u0142a\u0144. Ujawnia si\u0119 rozw\u00f3j zainteresowa\u0144, kt\u00f3re cz\u0119sto zale\u017c\u0105 od p\u0142ci, zdolno\u015bci, \u015brodowiska i oddzia\u0142ywania szko\u0142y. Obraz w\u0142asnej osoby kszta\u0142tuje si\u0119 pod wp\u0142ywem aktywno\u015bci w\u0142asnej, komunikat\u00f3w p\u0142yn\u0105cych od doros\u0142ych i por\u00f3wna\u0144 z innymi. Sukcesy szkolne i w sferze spo\u0142ecznej prowadz\u0105 do rozwoju poczucia kompetencji i poczucia w\u0142asnej skuteczno\u015bci. Brak sukces\u00f3w w nauce i negatywne spo\u0142eczne oceny rodz\u0105 zw\u0105tpienie w swoje mo\u017cliwo\u015bci i niech\u0119\u0107 przed nowymi aktywno\u015bciami z obawy przed niepowodzeniem.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cna jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 doros\u0142ych, \u017ce \u015brodki masowego przekazu wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j obrazu samego siebie, promuj\u0105c obowi\u0105zuj\u0105ce wzory wygl\u0105du i sposobu zachowania. Na oczekiwania dotycz\u0105ce w\u0142asnej osoby maj\u0105 wp\u0142yw bajki, dzieci\u0119ce programy i reklamy, zw\u0142aszcza, je\u015bli bohaterem jest dziecko w tym samym wieku, a reklamowany produkt jest atrakcyjny. Dzieci pragn\u0105 na\u015bladowa\u0107 telewizyjnych bohater\u00f3w, a media kszta\u0142tuj\u0105 ich wyobra\u017cenia, warto\u015bci i przekonania na temat rzeczywisto\u015bci. Osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 reklamowanych produkt\u00f3w, bywaj\u0105 odrzucane i czuj\u0105 si\u0119 gorsze.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie telewizja pomaga dziecku nauczy\u0107 si\u0119 wielu rzeczy. Badania wskazuj\u0105 jednak, \u017ce im wi\u0119cej czasu sp\u0119dza dziecko przed telewizorem, tym gorsze ma wyniki w nauce. Ponadto, ogl\u0105danie agresywnych bajek i film\u00f3w powoduje wzrost brutalno\u015bci i agresji u dzieci.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j fizyczny i motoryczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n W okresie dorastania, zmiany cia\u0142a spowodowane s\u0105 dzia\u0142aniem hormon\u00f3w. Zmienia si\u0119 budowa cia\u0142a i nast\u0119puje nag\u0142y wzrost jego masy, kt\u00f3ry u dziewcz\u0105t wyst\u0119puje zazwyczaj dwa lata wcze\u015bniej ni\u017c u ch\u0142opc\u00f3w. Organizm uzyskuje dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105. Wiele z dostrzeganych zmian wygl\u0105du, mo\u017ce by\u0107 dla dorastaj\u0105cej m\u0142odzie\u017cy powodem zmartwie\u0144, np. okres mutacji u ch\u0142opc\u00f3w, zmiany sk\u00f3rne w postaci tzw. tr\u0105dziku m\u0142odzie\u0144czego, zwi\u0119kszona potliwo\u015b\u0107 i og\u00f3lna pobudliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n W zakresie motoryki zaznaczaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy ch\u0142opcami i dziewcz\u0119tami \u2013 ruchy dziewcz\u0105t s\u0105 bardziej p\u0142ynne i precyzyjne, za\u015b u ch\u0142opc\u00f3w zaznacza si\u0119 wzrost si\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j poznawczy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Du\u017ce zmiany zachodz\u0105 w sferze my\u015blenia \u2013 przyjmuje ono posta\u0107 operacji formalnych. My\u015blenie staje si\u0119 bardziej logiczne i abstrakcyjne, a tak\u017ce mniej egocentryczne, co umo\u017cliwia oderwanie si\u0119 od konkretnych tre\u015bci i formu\u0142owanie hipotez. Nastolatek mo\u017ce g\u0142\u0119biej wnika\u0107 w problemy i stawia\u0107 dociekliwe pytania. Potrafi pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 ironi\u0105 i metafor\u0105. Pojawia si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie wszystkie sytuacje s\u0105 proste, a nie wszystkie problemy rozwi\u0105zywalne. Dlatego te\u017c w tym wieku dochodzi do niepewno\u015bci poznawczej i sceptycyzmu.<\/p>\n\n\n\n Rozwija si\u0119 pami\u0119\u0107 logiczna i dowolna, a towarzyszy jej uwaga dowolna. Wzrasta zdolno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 r\u00f3\u017cnymi sposobami zapami\u0119tywania.<\/p>\n\n\n\n Wzrasta tak\u017ce zas\u00f3b s\u0142ownictwa i jego tre\u015bci, zrozumienie struktury gramatycznej j\u0119zyka oraz kultury j\u0119zyka. Rozwija si\u0119 wyobra\u017ania, co umo\u017cliwia realizowanie pomys\u0142\u00f3w w marzeniach i tw\u00f3rczo\u015bci. M\u0142odzie\u017c potrafi oryginalnie ujmowa\u0107 zjawiska, \u0142atwo przyjmuje nowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j spo\u0142eczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nadal najwa\u017cniejszymi zwi\u0105zkami s\u0105 te z rodzicami i r\u00f3wie\u015bnikami. W relacji z rodzicami \u015bciera si\u0119 ze sob\u0105 d\u0105\u017cenie do autonomii z podtrzymywaniem zwi\u0105zku z nimi. Wzrasta liczba konflikt\u00f3w mi\u0119dzy dzieckiem a rodzicami, \u0142\u0105cz\u0105ce ich przywi\u0105zanie nie s\u0142abnie. Coraz wa\u017cniejsze staj\u0105 si\u0119 relacje z r\u00f3wie\u015bnikami. Ponad po\u0142ow\u0119 swego aktywnego czasu sp\u0119dzaj\u0105 w\u0142a\u015bnie z nimi. W przyja\u017ani coraz bardziej cenione s\u0105 lojalno\u015b\u0107 i zaufanie. W grupie zwykle tworzy si\u0119 poczucie wsp\u00f3lnoty oraz wynikaj\u0105cy z niego podzia\u0142 na \u201emy\u201d (m\u0142odzie\u017c) i \u201eoni\u201d (doro\u015bli). W obr\u0119bie grupy pojawia si\u0119 potrzeba upodobnienia zewn\u0119trznego, np. przez podobny ubi\u00f3r, uczesanie, spos\u00f3b m\u00f3wienia i zachowania.<\/p>\n\n\n\n M\u0142ody cz\u0142owiek, potrzeb\u0119 akceptacji, poczucia bezpiecze\u0144stwa i przynale\u017cno\u015bci, realizuje w grupie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 pocz\u0105tkowe fazy uczucia mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j moralny<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przekonanie o bezwzgl\u0119dnym obowi\u0105zywaniu zasad moralnych, zawsze i wsz\u0119dzie, traci na znaczeniu. Z czasem dorastaj\u0105cy ucz\u0105 si\u0119, \u017ce bezwzgl\u0119dne stosowanie zasad moralnych mo\u017ce prowadzi\u0107 do konflikt\u00f3w, poniewa\u017c sytuacje spo\u0142eczne wymagaj\u0105 plastyczno\u015bci dzia\u0142ania. Pod koniec okresu adolescencji zaznaczaj\u0105 si\u0119 w\u0142asne zasady etyczne i kwestia sumienia. S\u0105 to zasady uniwersalne, oparte na prawdzie, sprawiedliwo\u015bci i poszanowaniu ludzkich praw.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j osobowo\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Podstawowym problemem okresu dorastania jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie \u201ejaki jestem?\u201d. Zaznacza si\u0119 kryzys w rozwoju to\u017csamo\u015bci, co wymaga od nastolatka scalenia dotychczasowej wiedzy o sobie i zintegrowania wiedzy z przesz\u0142o\u015bci i tera\u017aniejszo\u015bci z planami na przysz\u0142o\u015b\u0107. Du\u017ce znaczenie w rozwoju osobowo\u015bci maj\u0105 rodzice i identyfikacja z nimi.<\/p>\n\n\n\n W okresie adolescencji kszta\u0142tuje si\u0119 te\u017c \u015bwiatopogl\u0105d m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ry jest niestabilny i ulega ci\u0105g\u0142ym zmianom. S\u0142u\u017cy mobilizowaniu do podejmowania zada\u0144, pokonywaniu trudno\u015bci, obrony przed zw\u0105tpieniem w sens \u017cycia. Jego specyficzn\u0105 form\u0105 w tym okresie jest idealizm m\u0142odzie\u0144czy. Nieuchronnie prowadzi to jednak do zderzenia z rzeczywisto\u015bci\u0105, czego rezultatem mo\u017ce by\u0107 bunt. Po tym okresie pojawia si\u0119 idealizm kompensacyjny, polegaj\u0105cy na krytykowaniu innych. Mog\u0105 tu wyst\u0119powa\u0107 postawy takie, jak cynizm i nihilizm. Z czasem dochodzi do \u0142agodzenia wymaga\u0144 wobec \u015bwiata i rozwija si\u0119 idealizm normatywny, gdy m\u0142odzie\u017c jest zdolna do praktycznego rozr\u00f3\u017cnienia, co jest, a co nie jest mo\u017cliwe do zrealizowania.<\/p>\n\n\n\n Zagadnienia dotycz\u0105ce rozwoju dzieci i m\u0142odzie\u017cy w wieku szkolnym s\u0105 niezwykle ciekawe, jednocze\u015bnie bardzo z\u0142o\u017cone. Znajomo\u015b\u0107 tematu, poznawanie praw rozwojowych uczni\u00f3w pozwala na lepsze rozumienie ich funkcjonowania i szybkie reagowanie w trudnych momentach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z ciekawymi materia\u0142ami:<\/p>\n\n\n\n http:\/\/produkty.ibe.edu.pl\/docs\/ndn\/NDN_Rozwoj_dziecka_4_Srodkowy_wiek_szkolny.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\nOKRES DORASTANIA \u2013 WCZESNA ADOLESCENCJA<\/strong><\/h4>\n\n\n\n